Krapte op de arbeidsmarkt, digitalisering en AI, energietransitie, de verduurzamingsopgave. “Het zijn enkele van de grote vraagstukken waar menig mkb-ondernemer ’s nachts van wakker ligt”, zegt Léon Klinkers. “In 2022 zijn we in de Westelijke Mijnstreek gestart met het initiatief Ambitieus MKB046, met als doel ondernemers te helpen hun bedrijf toekomstbestendig te maken.” Wat begon als lokale aanpak, groeit nu uit tot een bredere Zuid-Limburgse beweging.
Léon Klinkers is vanuit Stadslabs Sittard Geleen mede-initiatiefnemer van Ambitieus MKB046. Het initiatief – dat destijds nog MKB Green Deal heette – is ontstaan na corona en de daaropvolgende energiecrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne. “De gemeente Sittard-Geleen wilde ondernemers de helpende hand bieden en heeft een aantal partijen, waaronder LIOF, Rabobank, ondernemersvereniging Bedrijven Sittard-Geleen en Stadslabs, bij elkaar gebracht. Vrij snel daarna hebben de gemeenten Stein en Beek zich aangesloten en gaandeweg steeds meer strategische partners. Het doel was ondernemers te helpen bij de diverse transitie-opgaven, op een innovatieve en doeltreffende manier. Al in het eerste jaar sloten een kleine 70 ondernemers zich aan. Inmiddels hebben we meer dan 450 leden.”
Nationale Actieagenda MKB
“Toen in 2024 ook landelijk het besef ontstond dat mkb-dienstverlening op een andere manier aangevlogen moest worden, is de Nationale Actieagenda MKB ontstaan. Vandaaruit is een oproep gedaan voor zes pilotregio’s en daarvoor zijn wij geselecteerd. Op dat moment hebben we onze naam gewijzigd in Ambitieus MKB046”, aldus Léon. “Ambitieus MKB046 richt zich op vijf samenhangende thema’s: een toekomstbestendig businessmodel, digitalisering, verduurzaming, personeel en circulariteit. “We merken dat vooral digitalisering een hot topic is”, zegt Levina Raven, Stadsmaker en communicatiespecialist, “naast verduurzaming van de onderneming.” Léon: “We werken vanuit een integrale aanpak met vier bouwstenen: bewustwording en kennis (Boost), het daadwerkelijk toepassen van innovaties (Build), het verbinden van ondernemers via netwerken (Connect) en praktische ondersteuning (Support).”
Vraaggestuurde aanpak
Waarmee maakt Ambitieus MKB046 nou echt het verschil voor de ondernemer? “Pijler in onze aanpak is dat we vraaggestuurd werken”, aldus Léon. “We willen begrijpen waar de echte behoefte van de ondernemer ligt en van daaruit meedenken in de oplossing. Daarnaast maken we slim gebruik van bestaande programma’s, subsidies en regelingen. We hebben dat aanbod gedetailleerd in kaart gebracht, zodat we de vraag van een ondernemer goed kunnen koppelen aan het juiste instrument. We zijn daarmee vooral een verbindingsplatform in plaats van het zoveelste mkb-programma.”
De community-aanpak is een derde succesfactor. Léon legt uit: “De kracht van de aanpak zit voor een belangrijk deel in het benutten van bestaande ondernemerscommunities. In de Westelijke Mijnstreek zijn dat bijvoorbeeld zo’n 35 formele en informele ondernemersverenigingen, waarin ondernemers elkaar kennen en vertrouwen. Door via deze netwerken samen te werken, bereiken we snel veel ondernemers die we vanuit onze partners kunnen ondersteunen met kennis en expertise die binnen die verenigingen vaak ontbreekt. Tegelijkertijd leren en vertrouwen ondernemers eerder op andere ondernemers dan op externe adviseurs, wat deze aanpak extra effectief maakt.”
Levina: “We benaderen ondernemers actief, samen met onze partners en ondernemersverenigingen. Onze account- en communitymanagers gaan langs bij bedrijven om te achterhalen waar de echte behoefte zit. Soms denkt een ondernemer dat hij een personeelsprobleem heeft, terwijl het in de kern om digitalisering gaat. Samen bepalen we dan de vervolgstappen, bijvoorbeeld een digitaliseringsscan en/of een gesprek met een expert bij een van onze strategische partners zoals de Brightlands Smart Services Campus. Zo proberen we snel en effectief impact te maken.”
Claire Hermans
“Bij onze start stond AI nog in de kinderschoenen”, aldus Léon. “Omdat we zagen dat dit een ontwikkeling is met grote impact op het mkb, zijn we er zelf mee aan de slag gegaan en hebben we chatbot Claire Hermans ontwikkeld. Enerzijds om onze eigen dienstverlening te verbeteren, anderzijds om ondernemers te laten zien hoe laagdrempelig AI toepasbaar is. Claire is inmiddels een soort collega geworden die steeds slimmer wordt.”
Dankzij Claire is het mogelijk om ook de grote groep kleinere ondernemers – die vaak buiten de boot van mkb-dienstverlening valt – beter te bereiken. De chatbot is 24/7 beschikbaar en biedt een eerste vorm van ondersteuning. Zo nodig volgen we dit op met persoonlijk contact. Daarnaast levert het gebruik van Claire waardevolle inzichten op in de vragen en behoeften van ondernemers, waardoor de aanpak continu verder kan worden aangescherpt. Claire heeft inmiddels dagelijks een groeiend aantal gebruikers en is erkend als good practice door minister Beljaarts. Dit geeft nationale legitimering aan de aanpak. Met deze aanpak leggen we een solide basis voor bedrijven om te innoveren, te groeien en een bijdrage te leveren aan de economische vitaliteit van de regio.
Opschaling naar Maastricht-Heuvelland en Parkstad
De positieve ervaringen in de Westelijke Mijnstreek zijn de basis voor de volgende stap: opschaling naar Maastricht-Heuvelland en Parkstad. ESZL (Stichting Economische Samenwerking Zuid-Limburg) verbindt de drie regio’s en treedt op als aanvrager voor de Regio Deal-financiering die de opschaling mogelijk maakt.” Léon benadrukt: “De aanpak wordt niet één-op-één gekopieerd, maar vertaald naar de specifieke kenmerken van iedere regio, met ruimte voor de eigen ‘couleur locale’. Zo ontstaat stap voor stap een gezamenlijke Zuid-Limburgse aanpak, waarin ondernemers (op termijn) ook over regiogrenzen heen met elkaar worden verbonden en van elkaar kunnen leren.”
“De kwartiermakers van Ambitieus MKB Maastricht-Heuvelland en Parkstad hebben een half jaar de tijd om met deze fantastische opgave aan de slag te gaan met als belangrijkste taak de spelers in hun regio in kaart te brengen. Vandaaruit maken zij een voorstel voor een regionale samenwerkingsorganisatie die de implementatie op zich neemt. Hoe dat allemaal vorm gaat krijgen, welke governance-vorm het beste past, hoe stakeholders gaan samenwerken, dat zijn allemaal vragen die de komende tijd beantwoord zullen gaan worden en waarin wij met onze ervaring van harte meedenken.”
“Terugkijkend op de afgelopen jaren, zien we dat de behoefte bij ondernemers alleen maar groter is geworden”, zegt Léon. “Tegelijkertijd constateren we dat deze aanpak werkt. We bereiken bovendien ondernemers die anders vaak buiten beeld blijven en helpen hen echt verder. Dat geeft vertrouwen om deze volgende stap te zetten.”
